Δημοσιοποίηση των πρακτικών των εκλεκτορικών προωθεί ο Α. Λοβέρδος- Τι λέει η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

ΡΕΠΟΡΤΑΖ:esos.gr

Υπέρ της δημοσιοποίησης των πρακτικών των εκλεκτορικών για την επιλογή μελών ΔΕΠ και όχι υπέρ του διπλασιασμού των μελών του σώματος, τάχθηκε ο υπουργός Παιδείας Α. Λοβέρδος, κατά τη συνάντηση με την τριμελή αντιπροσωπεία των Συμβουλίων των Πανεπιστημίων.
Ο κ. Λοβέρδος είπε πως  δεν θα προωθήσει οποιαδήποτε ρύθμιση μέχρι να εξαντληθεί η συζήτηση με τους εμπλεκόμενους φορείς.
Στο μεταξύ η δημοσιοποίηση των πρακτικών των εκλεκτορικών, ενδεχομένως να κολήσει στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, η οποία με παλαιότερη απόφαση , έκρινε ότι   η δημοσίευση σε περισσότερα αντίτυπα και στο Διαδίκτυο των εισηγητικών εκθέσεων και των πρακτικών εκλογής υποψηφίων και μελών ΔΕΠ προσκρούει στις διατάξεις  του ν. 2472/1997 και επομένως δεν είναι νόμιμη.
Την απόφαση αυτή έλαβε η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων , ύστερα από αίτηση  του  Προέδρου του Τμήματος … του Πανεπιστημίου   καθηγητή κ. ..,    να γνωμοδοτήσει σχετικά με το αν η δημοσίευση των εισηγητικών εκθέσεων και των πρακτικών εκλογής και εξέλιξης μελών Διδακτικού Επιστημονικού Προσωπικού (  ΔΕΠ) α) με τη μορφή της έκδοσής τους σε βιβλίο πολλαπλών αντιτύπων ή β) περαιτέρω με τη μορφή της ανάρτησής/καταχώρισής τους στο Διαδίκτυο συνάδει με το ν. 2472/1997 για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
ΤΟ ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 κεφάλαιο Δ (ΣΤ) παρ. 8 του ν. 2083/1992 για τον εκσυγχρονισμό της ανώτατης εκπαίδευσης “Τα πρακτικά των διαδικασιών εκλογής και εξέλιξης μέλους ΔΕΠ δημοσιεύονται κάθε χρόνο σε ιδιαίτερο τόμο με ευθύνη του αντίστοιχου τμήματος και είναι προσιτά σε κάθε ενδιαφερόμενο”.
    Το άρθρο 4 παρ. 1 εδάφια α΄ και β΄ του ν. 2472/1997 ορίζουν: «Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόμιμης επεξεργασίας πρέπει:
    α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεμιτό και νόμιμο για καθορισμένους, σαφείς και νόμιμους σκοπούς και να υφίστανται θεμιτή και νόμιμη επεξεργασία εν όψει των σκοπών αυτών.
    β) Να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών επεξεργασίας».
    2. Στις εισηγητικές εκθέσεις και τα πρακτικά εκλογής και εξέλιξης μελών ΔΕΠ γίνεται αναφορά σε προσωπικά δεδομένα των υποψηφίων και των ήδη μελών ΔΕΠ όπως είναι οι πληροφορίες αλλά και οι αξιολογήσεις για το βιογραφικό τους,  τις σπουδές τους, την επιστημονική τους διαδρομή, την επαγγελματική και διδακτική τους εμπειρία. Πρόκειται κατά κύριο λόγο για προσωπικά δεδομένα απλής μορφής  σύμφωνα με το άρθρο 2 α' του ν. 2472/1997 (βλ. και σχετική Απόφαση της Αρχής 56/2003). Στα πρακτικά ενδέχεται να περιέχονται και ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που αναφέρονται στο άρθρο 2 β΄ του ν. 2472/1997 αλλά αυτή η περίπτωση κρίνεται ως εξαιρετική και σπάνια, ακριβώς λόγω  της φύσης και του σκοπού των διαδικασιών εκλογής και εξέλιξης μελών ΔΕΠ και της έλλειψης κατ' αρχήν συνάφειας των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων μ' αυτές τις διαδικασίες.
    Υπεύθυνος επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων κατ’ άρθρο 2 ζ' του ν. 2472/1997 είναι το νομικό πρόσωπο του Πανεπιστημίου (Α) στο οποίο υπάγεται το Τμήμα … .
    Η δημοσίευση του άρθρου 6 κεφάλαιο Δ (ΣΤ) παρ. 8 του ν. 2083/1992 συνιστά μορφή επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 2 δ'  του ν. 2472/1997 και συγκεκριμένα υπάγεται στην έννοια της “διάδοσης” η οποία, σ' αντίθεση με τη “διαβίβαση”, απευθύνεται σε δυνητικά απεριόριστο αριθμό αποδεκτών.
    3. Η έννοια της δημοσίευσης του άρθρου 6 κεφάλαιο Δ (ΣΤ) παρ. 8 του ν. 2083/1992 αναφέρεται κατ’ ορθή ερμηνεία στη δημοσίευση στο βιβλίο-ιδιαίτερο τόμο  όπως  προβλέπει ρητά ο προαναφερόμενος νόμος. Στο συγκεκριμένο αυτό βιβλίο ο καθένας έχει τη δυνατότητα πρόσβασης χωρίς να χρειαστεί να επικαλεστεί έννομο συμφέρον, τούτο ωστόσο δεν σημαίνει ότι η προβλεπόμενη δημοσιότητα συμπεριλαμβάνει τη δημοσίευση σε περισσότερα αντίτυπα ή κατά μείζονα λόγο στο Διαδίκτυο γιατί μία τέτοια ερμηνεία προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας ως προς την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων και την έκτασή της που καθιερώνει ο ν. 2472/1997 στο άρθρο 4 παρ. 1 εδάφιο β΄.
    Ιδιαίτερα η δημοσίευση στο Διαδίκτυο διαφέρει ποσοτικά αλλά και ποιοτικά της δημοσίευσης σε ιδιαίτερο τόμο που προβλέπεται στο άρθρο 6 κεφάλαιο Δ (ΣΤ) παρ. 8 του ν. 2083/1993 καθότι εκ της φύσεώς του το Διαδίκτυο επιτρέπει την πρόσβαση στα  προσωπικά δεδομένα των υποψηφίων και μελών ΔΕΠ σε απεριόριστο και απροσδιόριστο αριθμό ενδιαφερομένων οπουδήποτε και αν βρίσκονται αυτοί, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, και σ' οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Έτσι υπερακοντίζει το σκοπό έκδοσης του ιδιαίτερου τόμου που προαναφέρθηκε και επομένως δεν είναι αναγκαία για την επίτευξή του.
    Η κρίση αυτή της Αρχής εναρμονίζεται και με προηγούμενες αποφάσεις της. Συγκεκριμένα για το παρεμφερές ζήτημα της δημοσίευσης στο Διαδίκτυο των πορισμάτων αξιολόγησης ερευνητή από το Ινστιτούτο στο οποίο εργαζόταν κρίθηκε ότι η διάδοση μέσω του Διαδικτύου δεν είναι απολύτως αναγκαία και προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας γιατί στη στάθμιση των συμφερόντων υπερισχύει η προστασία της προσωπικότητας και των προσωπικών δεδομένων του υποκειμένου (βλ. Απόφαση της Αρχής 38/2001).
    Στην προδιαληφθείσα περίπτωση της δημοσίευσης στο Διαδίκτυο των πορισμάτων αξιολόγησης ερευνητή η στάθμιση γίνεται μεταξύ αφενός της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και του πληροφοριακού αυτοκαθορισμού και αφετέρου της ελευθερίας της πληροφορίας και της αρχής της διαφάνειας. Η Αρχή αποφάνθηκε ότι υπερισχύει η προστασία των προσωπικών δεδομένων και δεν επέτρεψε τη δημοσίευση.
    Με το ίδιο σκεπτικό, εφαρμόζοντας την αρχή της αναλογικότητας, η Αρχή δεν επέτρεψε τη δημοσίευση των πρακτικών για κάθε διαδικασία πρόσληψης και προαγωγής στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και τούτο διότι σκοπός των διαδικασιών πρόσληψης και προαγωγής στις εργασιακές σχέσεις γενικότερα είναι η ανεύρεση του υποψηφίου με τα περισσότερα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα για την κατάληψη της θέσης και όχι η δημοσιοποίηση των προσόντων σε απεριόριστο αριθμό αποδεκτών ασχέτων με τις διαδικασίες. Το ενδεχόμενο έννομο συμφέρον τρίτων όπως είναι οι απορριφθέντες συνυποψήφιοι να έχουν πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των συνυποψηφίων τους ικανοποιείται με το ηπιότερο μέσο της χορήγησης των στοιχείων και των  δικαιολογητικών που αποτέλεσαν τη βάση της αξιολόγησής τους (βλ. Απόφαση της Αρχής 56/2003).
    Τέλος, η Αρχή έκρινε ότι η αρχή της διαφάνειας εξυπηρετείται πλήρως με τη δημοσίευση στο Διαδίκτυο μόνο των ονομάτων των επιτυχόντων ενώ θεώρησε ότι υπερβαίνει το σκοπό αυτό και προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας η ανακοίνωση εκεί και των ονομάτων των αποτυχόντων (βλ. Απόφαση της Αρχής 62/2003).
Με βάση τα δεδομένα αυτά η Αρχή κρίνει ότι τόσο η ελευθερία της πληροφόρησης όσο και η διαφάνεια εξυπηρετούνται αποτελεσματικά με τον τρόπο δημοσίευσης που προβλέπει ο ν. 2083/1992, δηλαδή σε ιδιαίτερο τόμο, και επομένως η δημοσίευση των εισηγητικών εκθέσεων και των πρακτικών εκλογής και εξέλιξης μελών ΔΕΠ είτε σε περισσότερα αντίτυπα είτε στο Διαδίκτυο είναι δυσανάλογη  προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς επεξεργασίας και προσκρούει στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και του πληροφοριακού αυτοκαθορισμού των υποψηφίων και των μελών ΔΕΠ.