Ο εισηγητής, της αξιωματικής αντιπολίτευσης,  του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ  Στέφανος Παραστατίδης, επί του Σχεδίου Νόμυ για τα  Ωνάσεια  Πρότυπα Σχολεία μιλώντας, σήμερα,  στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής , είπε τα εξής:

Βλέπουμε με πραγματικό ενδιαφέρον την προσπάθεια ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού, ενός κοινωφελούς ιδρύματος, όπως το ίδρυμα Ωνάση, να συνεισφέρει, με οικονομικούς πόρους και σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας, στοχεύοντας στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στη χώρα μας. Άλλωστε, κάθε αντίστοιχη πρωτοβουλία, η οποία δεν εμπορευματοποιεί το δημόσιο αγαθό της παιδείας, δεν κερδοσκοπεί άμεσα ή έμμεσα, δεν αλλάζει τους κανόνες της προσβασιμότητας, της δωρεάν προσβασιμότητας, ως προς τον άμεσα ενδιαφερόμενο, δηλαδή τον μαθητή, δεν προσβλέπει σε αλλοίωση των συνθηκών εργασίας και μεριμνά για το σύνολο των stake-holders της εκπαιδευτικής διαδικασίας, είναι μία πρωτοβουλία που μπορεί να προσφέρει κατ΄ ουσία στην πρόοδο της εθνικής μας εκπαίδευσης.

Όμως, επειδή πιστεύω βαθιά στη θεσμική λειτουργία της πολιτικής, αυτή θα έπρεπε να είναι μία συζήτηση η οποία θα έπρεπε να διεξαχθεί σε μία ανοιχτή κοινοβουλευτική διαδικασία, με το ίδρυμα παρόν το οποίο θα μας παρουσίαζε το πρότζεκτ, αλλά και τα κόμματα που θα έθεταν ερωτήματα ή θα κατέθεταν προτάσεις, όπως και την οργανωμένη κοινωνία μέσα από την επιλογή κάποιων θεσμικών φορέων. Αυτό βοηθάει και να αποφύγουμε τις πελατειακές διαπραγματεύσεις, για παράδειγμα πού θα γίνουν τα σχολεία, αλλά και τη δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης εξαιτίας της διαφανούς διαδικασίας.

-    Τα σχολεία αυτά γίνονται σε περιοχές που αντιμετωπίζουν «κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις». Τι σημαίνει αυτό; Ποια είναι τα κριτήρια επιλογής που για παράδειγμα απέκλεισαν μία περιοχή από την φτωχότερη περιφέρεια της Ελλάδος, την Ήπειρο; Επίσης δεν μπορώ να κατανοήσω τον μηχανισμό μέσω του οποίου οι περιοχές αυτές ενισχύονται και αναβαθμίζονται. Από την απλή παρουσία ενός ανακαινισμένου και αναβαθμισμένου σχολείου; Αρχιτεκτονικά; Συμβολικά; Πώς; Διότι μία περιοχή είναι οι άνθρωποί της. Και μία περιοχή με κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις είναι μία περιοχή στην οποία συνυπάρχουν πολλές ευάλωτες κοινωνικές ομάδες με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και με υψηλά ποσοστά κοινωνικού αποκλεισμού

-    Και για να εξηγήσω τον προβληματισμό μου να φέρω ένα παράδειγμα: στο ΔΗΜΩΣ Μενιδίου, θα έχουν πρόσβαση μαθητές από όλο το λεκανοπέδιο Αττικής μέσω της προβλεπόμενης εξέτασης ή τεστ δεξιοτήτων. Θα διασφαλίζεται με κάποιο τρόπο ότι θα φοιτήσουν μαθητές από το Μενίδι; Θα δοθεί η δυνατότητα σε μαθητές από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες να έχουν πρόσβαση σε ένα Πρότυπο Σχολείο; Εμείς προτείνουμε ότι θα πρέπει να υπάρξει σχετική πρόβλεψη. Ένα πλαφόν γεωγραφικό και κοινωνικό. Για παράδειγμα θα το αντιλαμβανόμουν ότι θα συνεισέφερε στην αναβάθμιση της περιοχής η πρόβλεψη ότι το 50% των μαθητών του ΔΗΜΩΣ θα πρέπει να προέρχεται από τον οικείο Δήμο, στον οποίο έχει την έδρα του.

-    Επίσης, δεν βλέπω να υπάρχει πρόνοια για τους μαθητές των συγκεκριμένων περιοχών που θα υποχρεωθούν να αλλάξουν την σχολική τους πορεία και να επιλέξουν άλλη σχολική μονάδα. Εγγυάστε ότι θα αποτραπούν φαινόμενα υπεραριθμιών; Εγγυάστε ότι θα αποτραπούν φαινόμενα στα οποία μαθητές προερχόμενοι από φτωχότερες οικογένειες και οι γονείς τους θα υποβληθούν στη βάσανο αναζήτησης σχολικής μονάδας; Υπάρχουν αυτές οι εγγυήσεις και οι προβλέψεις; Και το επισημαίνω αυτό έχοντας ζήσει την εμπειρία της πολύ μεγάλης αναποτελεσματικότητας και των καθυστερήσεων του παρελθόντος. 

-    Δεν υπάρχει επίσης καμία πρόνοια για τους εκπαιδευτικούς που έχουν οργανική θέση στα υπό ίδρυση ΔΗΜΩΣ και οι οποίοι καλούνται αιφνιδιαστικά να αναζητήσουν άλλη θέση. Θυμίζω ότι για τα Πρότυπα Σχολεία στους οποίους δίνεται η δυνατότητα να υπηρετήσουν για δύο έτη σε νεοϊδρυόμενο Πρότυπο. Τι θα προβλέπεται για αυτούς;

-    Η αξιοποίηση δωρεών δεν μπορεί να γίνεται με τρόπο που ενισχύει τις ανισότητες, την αίσθηση αδικίας, προ τροφοδοτεί έναν ιδιότυπο διαγκωνισμό μεταξύ σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικών για το ποιος θα είναι ο εκλεκτός. Πρόκειται για μία στρεβλή και άκρως προβληματική κατάσταση. Σε κάθε περίπτωση μία δωρεά δεν μπορεί να αποτελεί την κολυμβήθρα του Σιλωάμ για τα ευρύτερα εκπαιδευτικά προβλήματα κάθε περιοχής αλλά να υπενθυμίζει διαρκώς την ανάγκη για ισόρροπη αντιμετώπιση των προβλημάτων της δημόσιας εκπαίδευσης. Με απλά λόγια δεν γίνεται δίπλα σε ένα ανακαινισμένο Ωνάσειο Σχολείο να υπάρχουν σχολεία με σοβάδες που πέφτουν ή που διεξάγουν μαθήματα σε κοντέινερ.

Άρθρο 3. Όροι δωρεάς. Εξοπλισμός και ανακαίνιση κτηριακών υποδομών των σχολείων που εντάσσονται στα Ωνάσεια Σχολεία, μέχρι του ποσού 1.000.000 για να ανακαίνιση υλικοτεχνικής υποδομής, 500.000 για ενίσχυση δράσεων και 6.000.000 για κάλυψη έξτρα υποδομών και εξόδων. Επειδή τα κτίρια αυτά στα οποία θα στεγάζονται οι μαθητές/τριες των Ωνάσειων Σχολείων εξακολουθούν να είναι δημόσια περιουσία για τη διαδικασία χρηματοδότησης των αναγκών αυτών των σχολείων, να προηγηθούν οι ακόλουθες ενέργειες :

Συγκεκριμένη μελέτη των τεχνικών προδιαγραφών των κτιρίων και της οικονομικής τους διάστασης όσο αφορά τη βελτίωση των υποδομών με αναλυτικές και διαφανείς διαδικασίες. Οι βελτιώσεις αυτές να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες βελτίωσης της ποιοτικής λειτουργίας των σχολικών μονάδων.

Να δημοσιοποιούνται όλες οι παρεμβάσεις και το κόστος τους.

Να αξιοποιούνται με ορθολογικό τρόπο οι  υπάρχουσες δυνατότητες των υφιστάμενων συνθηκών εργασίας των σχολείων και των εγκαταστάσεων τους π.χ. Σχολική Βιβλιοθήκη, εργαστήριο Πληροφορικής, Διαδραστικοί πίνακες, αναβάθμιση χώρων συνεδριάσεων κ.τ.λ. Με άλλα λόγια, να μπει φραγμός στην υλοποίηση επιφανειακών παρεμβάσεων ή ακόμα περισσότερο που δεν συνδέονται με τα πραγματικά προβλήματα λειτουργίας.

Άρθρο 6. Όργανα των δημοσίων Ωνασείων Σχολείων. Προβλέπονται πολλά όργανα διοίκησης. Και ιδιαίτερα η διοικούσα επιτροπή με πολύ αυξημένες αρμοδιότητες που επεκτείνονται  ακόμη και σε θέματα παιδαγωγικά και δίχως οριοθέτηση αρμοδιοτήτων με τα επιστημονικά εποπτικά συμβούλια με υπαρκτό κίνδυνο να προκύψουν δυσλειτουργίες ή ακόμη χειρότερα επικαλύψεις. Για αυτό το λόγο, χρειάζεται προσδιορισμός και οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων τόσο της Διοικούσας Επιτροπής όσο και του Επιστημονικού  Εποπτικού Συμβουλίου με περιορισμό των εξουσιών και να δοθεί ιδιαίτερη σημασία και ρόλος στο επιστημονικό εποπτικό συμβούλιο.

Άρθρο 9. Η αυξημένη διοικητική στελέχωση δημοσίων Ωνασείων Σχολείων με τοποθέτηση ποικίλλου προσωπικού, όμως επειδή αναμένεται τα σχολεία αυτά να ενισχυθούν οικονομικά με αυξημένα κονδύλια λόγω της ιδιαιτερότητας της κοινωνικής σύνθεσης και παραβατικότητας που αντιμετωπίζουν οι συγκεκριμένες περιοχές όπως η περιοχή της Ξηροκρήνης απαιτείται και η πρόσληψη προσωπικού ασφαλείας Security, κυρίως για τις απογευματινές και  βραδινές ώρες μέχρι το πρωί.

Άρθρο 8. Όμιλοι. Προβλέπεται η λειτουργία ομίλων που θα έχουν διαφορετικό χαρακτήρα στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο και διαφορετικό περιεχόμενο. Αναφέρεται ότι ιδιαίτερα στην Α και Β λυκείου θα επικεντρώνονται στην προετοιμασία στις Πανελλήνιες Εξετάσεις. Επομένως, χρειάζεται να προβλεφθεί ιδιαίτερα για τους μαθητές της Γ Γυμνασίου στην τάξη αυτή, οι όμιλοι να περιλαμβάνουν και χρόνο για την εισαγωγή τους στο αντίστοιχο Ωνάσειο Λύκειο.

Η επέκταση της λειτουργίας του Ωρολογίου Προγράμματος στα Ωνάσεια Λύκεια, στις ώρες 13.15-16.30 με θεσμοθετημένους ομίλους αναπόφευκτα θέτει το ζήτημα της λειτουργίας του σχολείου με την μορφή ολοήμερου σχολείου. Υπάρχει έτοιμη μελέτη εισήγηση για τον τρόπο λειτουργίας του Ολοήμερου Γυμνασίου, όπως έχει δημοσιοποιηθεί σε συνέδριο του οργάνωσε ο καθηγητής Χρήστος Τσολάκης, πριν ορισμένα χρόνια και  τα σχετικά κείμενα υπάρχουν σε πρακτικά συνεδρίων.  Επίσης, η ίδια λογική θα πρέπει να οδηγήσει και στην υλοποίηση άλλων κοινωνικών μέτρων όπως η δυνατότητα οργάνωσης σχολικών σιτισίων και πρόβλεψη χώρων σίτισης των μαθητών/τριων.

-    Θα επιχειρήσω όμως να κάνω έναν πρόωρο αλλά απαραίτητο προβληματισμό. Ο κ. Υπουργός αναφέρθηκε στον όρο Πολυτυπία στην εκπαίδευσης της χώρας μας. Προφανώς έτσι βαφτίζει την απορρύθμιση, την αυτονομία της σχολικής μονάδας, την δυνατότητα επιλογής σχολείου προφανώς. Έτσι από την προσέγγιση του Ενιαίου – Συμπεριληπτικού Σχολείου μεταβαίνουμε σε μία προσέγγιση διαφοροποιημένων σχολικών μονάδων τις οποίες οι γονείς θα είναι σε θέση να αξιολογούν και να επιλέγουν. Δεν χρειάζεται να επισημάνω ποιου οικονομικού και κοινωνικού προφίλ οικογένειες θα έχουν το προβάδισμα σε ένα τέτοιου τύπου σχολικό σύστημα. Ποιος είναι ο σχεδιασμός σας κύριε Υπουργέ τελικά; Τι θα γίνει αν αύριο έρθει ένα άλλο κοινωφελές ίδρυμα, ή ακόμα και μία εταιρεία και αποφασίσει να προβεί σε αντίστοιχη δωρεά; Θα δημιουργήσουμε νέου τύπου σχολικές μονάδες;